แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ความเชื่อในวรรณคดี แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ความเชื่อในวรรณคดี แสดงบทความทั้งหมด

วันเสาร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564

ฝันแบบนี้ มีลูกแบบไหน (กำเนิดตัวละคร)

             ก่อนที่ตัวละครในวรรณคดีหลาย ๆ เรื่องจะถือกำเนิดขึ้นนั้น   บิดามารดาของตัวละครนั้น ๆ มักจะฝันก่อนเสมอ ๆ และมักจะให้โหรทำนายความฝันว่าตนเองจะได้บุตรธิดาที่มีลักษณะอย่างไร

            วันนี้เรามาดูตัวอย่างความฝันของบิดามารดาของตัวละครในวรรณคดีเรื่องต่าง ๆ ว่า พวกเขาเหล่านั้นฝันว่าอย่างไรบ้าง และมีการทำนายฝันว่าอย่างไรบ้าง   มาดูตัวอย่างความฝันกันได้เลยค่ะ

ความฝันของนางเทพทอง  (กำเนิดขุนช้าง)  

จากบทเสภาขุนช้างขุนแผน : สุนทรภู่

    "  ฝ่ายนางเทพทองนั้นนอนหลับ                 พลิกกลับก็เพ้อละเมอฝัน                      

ว่าช้างพลายตายกลิ้งตลิ่งชัน                          พองขึ้นหัวนั้นเน่าโขลงไป                      

ยังมีนกตะกรุมหัวเหม่                                     บินเตร่เร่มาแต่ป่าใหญ่                            

อ้าปากคาบช้างแล้ววางไป                            เข้าในหอกลางที่นางนอน                      

ในฝันนั้นว่านางเรียกนก                                 เชิญเจ้าขรัวหัวถกมานี่ก่อน                

นางคว้าได้ตัวเจ้าหัวกล้อน                             กอดนกกับช้างนอนสบายใจ 

                                               ฯลฯ 

    ขุนศรีวิชัยจึงทำนายฝัน                             อ้อเจ้าจะมีครรภ์หาเป็นไรไม่                

ลูกของเราจะเป็นชายทำนายไว้                   เหมือนนกตะกรุมตัวใหญ่คาบช้างมา     

จะบริบูรณ์พูนสวัสดิ์แล้วเจ้าพี่                        แต่ลูกของเรานี้จะขายหน้า                  

หัวล้านแต่กำเนิดเกิดมา                                 จะมั่งมีเงินตรากว่าห้าเกวียน ..."


ความฝันของนางทองประศรี  (กำเนิดขุนแผน)  

จากบทเสภาขุนช้างขุนแผน : สุนทรภู่

"       จะมากล่าวถึงนางทองประศรี         นอนด้วยสามีในเรือนใหญ่                 

นิมิตฝันนั้นว่าท้าวสหัสนัยน์                     ถือแหวนเพชรเม็ดใหญ่เหาะดั้นมา       

ครั้นถึงจึงยื่นแหวนนั้นให้                         นางรับแหวนไว้ด้วยหรรษา                   

แสงเพชรส่องวาบปราบเข้าตา                 ตื่นผวาคว้าทั่วปลุกผัวพลัน ...

                                         ฯลฯ

        ฝันว่าได้ธำรงค์วงวิเศษ                     ของโกสีย์ตรีเนตรอันเฉิดฉาย       

เพชรรัตน์อร่ามงามเพริศพราย                 บรรยายว่าเป็นสิ่งมีมงคล                     

จะมีครรภ์ลูกนั้นจะเป็นชาย                       ดังทหารพระนารายณ์มาปฏิสนธิ์       

กล้าหาญการณรงค์คงทน                         ฤทธิรณปราบทั่วทั้งแดนไตร                 

ซึ่งว่าเพชรรัศมีสีกล้า                                 ภายหน้าจะได้เป็นทหารใหญ่                 

มียศศักดิ์เป็นพระยาข้าใช้                         ร่วมพระทัยทรงธรรม์พระพันปี ..."


ความฝันของนางศรีประจัน (กำเนิดนางพิมพิลาไลย )   

จากบทเสภาขุนช้างขุนแผน : สุนทรภู่

"       มาจะกล่าวถึงนางศรีประจัน             เที่ยงคืนนอนฝันในโคหา                       

ว่าพระพิศณุกรรม์เหาะดั้นฟ้า                 ถือแหวนประดับมาสวมนิ้วนาง           

แล้วก็กลับไปสถานพิมานมาศ                 แสนสนิทพิศวาสจนสว่าง                     

ตื่นลุกปลุกผัวยิ้มหัวพลาง                         ล้างหน้าแล้วพลันแก้ฝันไป ..."

                                                ฯลฯ

    จึงทำนายฝันไปมิได้ช้า                    ว่าเจ้าฝันนั้นหนาจะมีครรภ์                   

ได้แหวนประดับลูกจะเป็นหญิง             รูปร่างงามจริงตละแกล้งสรร             

ด้วยเป็นแหวนของพระพิศณุกรรม์         จะเป็นช่างใครนั้นไม่ทันเลย ..."


ความฝันของนางวันทอง  (กำเนิดพลายงาม)   

จากบทเสภาขุนช้างขุนแผน : สุนทรภู่

"       น้องฝันว่าได้เอื้อมถึงอากาศ         ประหลาดเด็ดสุริยาลงมาล่าง           

ถนอมชมอมชื่นแล้วกลืนพลาง             สว่างทั่วตัวน้องถนัดตา                         

แล้วยังมีชายหนึ่งนั้นสามารถถ             องอาจแคะควักเอาตาขวา                     

ทิ้งไปให้มืดทุกเวลา                              น้องนี้โศกมาอนาถใจ                      

ดวงตาควักไปไม่ได้คืน                          กลับเอาดวงอื่นมายื่นให้                     

มืดมัวชั่วช้ากว่าเก่าไป                              จะดีร้ายฉันใดช่วยบอกมา ..."

                                          ฯลฯ

"    ขุนแผนฟังฝันให้หวั่นจิต                  คิดเห็นทั้งคุณโทษเป็นหนักหนา       

ดวงใจเจ้าจะได้ซึ่งลูกยา                     เหมือนฝันว่าได้ชมพระอาทิตย์             

จะสิ้นความทุกข์ร้อนผ่อนวิโยค                ที่ร้อนโรคสิ่งไรจะไป่ปลิด                     

ลูกในครรภ์เจ้านั้นจะเรืองฤทธิ์             เป็นคู่คิดควรเราจะพึ่งพา                       

ที่ฝันว่าดวงตากระเด็นจาก                    จะลำบากมากมายไปภายหน้า             

ครั้นจะบอกออกอรรถให้ชัดมา             กลัวว่าวันทองจะหมองใจ..."


ความฝันของท้าวยศวิมล   (กำเนิดพระสังข์)   

จากบทละครนอกเรื่องสังข์ทอง : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

"       ฝันว่าอาทิตย์ฤทธิ์รงค์                ตกลงตรงพักตร์ข้างทักษิณ                

ดาวน้อยพลอยค้างอยู่กลางดิน            เราผินพักตร์ฉวยเอาด้วยพลัน              

มือซ้ายได้ดวงดารา                             มือขวาคว้าได้สุริย์ฉัน                          

แล้วหายไปแต่พระสุริยัน                      ต่อโศกศัลย์ร่ำไห้จึงได้คืน                    

สักสามยามหย่อนค่อนรุ่ง                     เราสะดุ้งคว้าหาผวาตื่น                      

ดีร้ายทายตามอย่ากล้ำกลืน                  ตาหมื่นโหราจงว่าไป "

                                        ฯลฯ

"     บัดนั้น                                          ยอดโหรหามีเสมอไม่                            

คิดคูณหารดูรู้แจ้งใจ                            ภูวไนยจะเกิดบุตรา                                

จึงทูลทายทำนายตามสุบิน                  ว่าพระปิ่นนางในฝ่ายขวา                      

จะทรงครรภ์พระราชบุตรา                  บุญญาธิการมากมี                                

แต่จะพลัดพรากไปจากวัง                  ภายหลังจึงจะคืนกรุงศรี                    

ดาราคือพระบุตรี                                   จะเกิดที่สนมอันควร                             

ฝันว่าพระทรงโศกา                              จะได้ชมลูกยาเกษมสรวล                   

ทายตามสุบินสิ้นกระบวน                     ถี่ถ้วนจงทราบพระบาทา "


ความฝันของนางประไหมสุหรีเมืองกุเรปัน (นางนิหลาอระตานารี)   (กำเนิดอิเหนา)   

จากกลอนบทละครเรื่องอิเหนา : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

"   ราตรีเข้าที่พระบรรทม                    ด้วยบรมนรินทร์ปิ่นปักษ์                 

บังเกิดนิมิตฝันอัศจรรย์นัก                     ว่านงลักษณ์นั่งเล่นที่ชาลา                      

มีพระสุริยงทรงกลด                              ชักรถมาในเวหา                                  

แจ่มแจ้งแสงสว่างทั้งโลกา                  ตกลงตรงหน้านางรับไว้                      

ครั้นนิทราตื่นฟื้นองค์                             ให้หลากจิตพิศวงสงสัย                        

จึ่งทูลพระภัสดาทันใด                         โดยในนิมิตเยาวมาลย์ "

                                        ฯลฯ

"    บัดนั้น                                              ทั้งสี่โหราอัชฌาสัย                      

พิเคราะห์ดูเห็นแจ้งไม่แคลงใจ            ต่างทูลภูวไนยไปพลัน                          

อันพระสุบินนี้ดีนัก                                  จะได้โอรสรักเป็นแม่นมั่น                

อาจองทรงเดชดั่งสุริยัน                        ทุกนิเวศน์เขตขัณฑ์ไม่ต้านทาน            

จะเป็นที่ดับเข็ญให้เย็นยุค                    ราษฎรจะได้สุขเกษมศานต์                   

ซึ่งนิมิตยามจันทร์วันอังคาร                จวนเวลากาลอโณทัย                           

 สิ่งใดพระองค์ประสงค์นัก                  ตำราว่าจักพลันได้                                

แต่ในสองเดือนถ้าเคลื่อนไป               พระอย่าไว้ชีวิตโหรา  "


..........












วันศุกร์ที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564

ความเชื่อในวรรณคดี

         ในวรรณคดีไทยหลายเรื่องมักจะปรากฎความเชื่อของคนไทยอยู่เสมอ ๆ ซึ่งเราสามารถแบ่งความเชื่อที่ปรากฎในวรรณคดีได้เป็น 2 ประเภท คือ ความเชื่อทางไสยศาสตร์ และความเชื่อทางพุทธศาสตร์ นั่นเอง  มาดูกันเลยค่ะว่า ความเชื่อทั้งสองประเภทนี้เป็นยังไงกันบ้าง  

    ความเชื่อทางไสยศาสตร์ คือความเชื่อที่เกี่ยวกับวิญญาณ  เครื่องรางของขลัง  โชคลาง  ฝันบอกเหตุ   ลางสังหรณ์  การลงเลขเสกยันต์   โหราศาสตร์   สีผ้าแต่งกายประจำวัน   พิธีกรรมก่อนการทำสงคราม   การทำเสน่ห์  คุณไสย    คาถาอาคม  การบวงสรวง  การแก้บน  

    ส่วนความเชื่อทางพุทธศาสตร์ คือความเชื่อเรื่องเวรกรรม บุญบาป  การเวียนว่ายตายเกิด  นรกสวรรค์   มาดูตัวอย่างความเชื่อที่ปรากฎในวรรณคดีเรื่องต่าง ๆ ได้เลยค่ะ  

ตัวอย่างความเชื่อทางไสยศาสตร์    (ฝันบอกเหตุ)

  "   ฝ่ายผีเสื้อเมื่อจะจากพรากลูกผัว       แต่พลิกตัวกลิ้งกลับไม่หลับใหล
ให้หมกมุ่นขุ่นคล้ำในน้ำใจ                       จนเสียงไก่แก้วขันสนั่นเนิน
พอม่อยหลับหลับจิตนิมิตฝัน                   ว่าเทวัญอยู่ที่เกาะนั้นเหาะเหิน
มาสังหาญผลาญถ้ำระยำเยิน                   แกว่งพะเนินทุบนางแทบวางวาย
แล้วอารักษ์ควักล้วงเอาดวงเนตร             สำแดงเดชเหาะกลับไปลับหาย
ทั้งกายสั่นพรั่นตัวด้วยกลัวตาย              พอฟื้นกายก็พอแจ้งแสงตะวัน"        

 (จากพระอภัยมณี :สุนทรภู่)
            

    " ฝันว่าอาทิตย์ฤทธิ์รงค์                    ตกลงตรงพักตร์ข้างทักษิณ
ดาวน้อยพลอยค้างอยู่กลางคืน            เราผินพักตร์ฉวยเอาด้วยพลัน
มือซ้ายได้ดวงดารา                              มือขวาคว้าได้สุริย์ฉันง
แล้วหายไปแต่พระสุริยัน                      ต่อโศกศัลย์ร่ำไรจึงได้คืน
สักสามยามหย่อนค่อนรุ่ง                     เราสะดุ้งคว้าหาผวาตื่น
ดีร้ายทายตามอย่ากล้ำกลืน                  ตาหมื่นโหราจงว่าไป 

(จากสังข์ทอง  : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)


    "  บัดนั้น                                         ยอดโหรหามีเสมอไม่
คิดคูณหารดูรู้แจ้งใจ                           ภูวไนยจะเกิดบุตรา
จึงทูลทายทำนายตามสุบิน                ว่าพระปิ่นนางในฝ่ายขวา
จะทรงครรภ์พระราชบุตรา                  บุญญาธิการมากมี
แต่จะพลัดพรากไปจากวัง                  ภายหลังจึงจะคืนกรุงศรี
ดาราคือพระบุตรี                                 จะเกิดที่สนมอันควร
ฝันว่าพระทรงโศกา                            จะได้ชมลูกยาเกษมสรวล
ทายตามสุบินสิ้นกระบวน                    ถี่ถ้วนจงทราบพระบาทา"

(จากกลอนบทละครเรื่องสังข์ทอง  : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)


ตัวอย่างความเชื่อทางไสยศาสตร์   (คาถาอาคม)

"     คะเนนับย่ำยามได้สามครา               ดูเวลาปลอดห่วงทักษิณ
ฟ้าขาวดาวเด่นดวงสว่าง                        จันทร์กระจ่างทรงกลดหมดเมฆสิ้น
จึงเซ่นเหล้าข้าวปลาให้พรายกิน            เสกขมิ้นว่านยาเข้าทาตัว
ลงยันต์ราชะเอาปะอก                            หยิบยกมงคลขึ้นใส่หัว
เป่ามนตร์เบื้องบนชอุ่มมัว                       พรายยั่วยวนใจให้ไคลคลา  "          

(จากเสภาขุนช้างชุนแผน : สุนทรภู่)

"  แล้วจึงเสกยันต์ตรีนิสิงเห                    เรียกผีผีเซเข้ามาใกล้
เอายันต์ปิดศีรษะลงทันใด                      ข้าวของคล้องใส่ไหล่ผีลง
โดดขึ้นบนบ่าผีพาลิ่ว                              ดังลมปลิวเร็วมาในป่าระหง
ข้ามทุ่งมุ่งลัดตัดดง                                หมายตรงเข้ามาเมืองสุพรรณ

(จากเสภาขุนช้างขุนแผน : สุนทรภู่)

"      ว่าแล้วจุดเทียนเข้าติดพาน            โหงพรายลนลานหาญกล้า
ปลุกเสกด้วยฤทธิ์วิทยา                          มิช้าลุกขึ้นทั้งโหงพราย
ยายเฒ่าจึงลนเอาน้ำมัน                        ต่อหน้านางจันทร์น่าขวัญหาย
ขี้ผึ้งปิดปากผีพราย                                ปั้นเป็นรูปกายพระภูมิ
กับนางจันทาให้กอดกัน                         แล้วผูกพันไปด้วยด้ายผี
เอาใส่ใต้ที่นอนนางเทวี                         น้ำมันผีเสกใส่ในเครื่องทา
ลงชื่อใส่ไส้เทียนตาม                             สองยามให้หลงลงมาหา
เสกหมากพลูไว้ให้มิได้ช้า                      มิมาอย่านับข้าสืบไป  "
แล้วบอกมนตรามหาละลวย                    เป่าให้งวยงงหลงใหล
เพ็ดทูลเชื่อฟังดังใจ                               ว่าไรเห็นจริงทุกสิ่งอัน
เชิญแม่สระสรงทรงทา                          ตัวข้าจะลาผายผัน
เก็บหัวโหงพรายใส่ย่ามพลัน                 ลานางจอมขวัญไปทันที

(จากกลอนบทละครเรื่องสังข์ทอง  : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)


"    ตั้งตามกระบวนเบญจเสนา                ซ้ายขวาปีกป้องกองหลวง
ทัพหน้าทัพหลังทั้งปวง                           เคยหักโหมโจมจ้วงประจัญบาน
บ้างแต่งตัวปลุกเสกเลขยันต์                    ทาน้ำมันเคี้ยวขมิ้นกินว่าน
เนื้อเหน็บหนังเหนียวเชี่ยวชาญ                ห้าวหาญทรหดอดทน
บ้างขบฟันขันขออาสา                              รู้วิชาบังเหลื่อมล่องหน
ต่างแต่งตัวดีมีเวทมนตร์                            ใส่มงคลประคำคาดเครื่องราง
ล้วนถือปืนผาอาวุธ                                    คาบชุดทองปลายหลายอย่าง
ปืนหลักยักกะตราขานกยาง                       ใส่หลังช้างพลายพังดั้งกัน
สารวัดจัดแจงโยธา                                    ตามตำราตำรับทัพขัน
ที่เหลือออกนอกตำแหน่งแบ่งปัน               ให้อยู่เฝ้าสุวรรณพลับพลา ฯ"


(จากกลอนบทละครเรื่องอิเหนา  : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)



ตัวอย่างความเชื่อทางไสยศาสตร์      (สีเสื้อผ้าแต่งกายประจำวัน)

"   อนึ่งภูษาผ้าทรงณรงค์รบ                  ให้มีครบเครื่องเสร็จทั้งเจ็ดสี
วันอาทิตย์สิทธิโชคโฉลกดี                   เอาเครื่องสีแดงทรงเป็นมงคล
เครื่องวันจันทร์นั้นควรสีนวลขาว           จะยืนยาวชันษาสถาผล
อังคารม่วงช่วงงามสีครามปน               เป็นมงคลขัตติยาเข้าราวี
เครื่องวันพุธสุดดีด้วยสีแสด                  กับเหลือบแปดปนประดับสลับสี
วันพฤหัสจัดเครื่องเขียวเหลืองดี           วันศุกร์ศรีเมฆหมอกออกสงคราม
วันเสาร์ทรงดำจึงล้ำเลิศ                        แสนประเสริฐเสี้ยนศึกจะนึกขาม
หนึ่งพาชีขี่ขับประดับงาม                      ให้ต้องตามสีสันจึงกันภัย

(จากสวัสดิรักษา :  สุนทรภู่)

ตัวอย่างความเชื่อทางพุทธศาสตร์

"  สิ่งใดในโลกล้วน        อนิจจัง
คงแต่บาปบุญยัง            เที่ยงแท้
คือเงาติดตัวตรัง            ตรึงแน่น    อยู่นา
ตามแต่บาปบุญแล้        ก่อเกื้อรักษา  "

(จากลิลิตพระลอ)


"       ให้สิ้นเวรสิ้นกรรมทำบุญเถิด            ลูกจะได้ไปเกิดในชาติใหม่
ถึงบาปกรรมทำชั่วติดตัวไป                      พอจะได้คลายร้อนด้วยผ่อนเวร
เพราะว่ากรรมนำไปให้ใจชั่ว                      จึงเมามัวคบหากับเณรเถร
เอาอิจฉาพยาบาทมาเป็นเกณฑ์                ไม่แลเห็นโทษผิดช่างปิดบัง  "

(จากเสภาขุนช้างชุนแผน : สุนทรภู่)


        คงจะพอเห็นตัวอย่างความเชื่อในวรรณคดีกันบ้างแล้วนะคะ  ขอให้มีความสุขกับการอ่านวรรณคดีกันทุกคนจ้า